Lắp đặt tủ tụ bù: Tính toán dung lượng và những lưu ý

Tin Trung

Tin Trung

Chi phí vận hành hệ thống điện luôn là nỗi trăn trở của các doanh nghiệp, nhà xưởng. Giải pháp tủ tụ bù được sử dụng rộng rãi hiện nay giúp doanh nghiệp tiết kiệm lượng lớn chi phí điện vận hành cũng như phí phạt phát sinh. Bài viết sau đây từ BTB Electric sẽ hướng dẫn doanh nghiệp cách chọn tủ tụ bù công suất phản kháng và lưu ý khi lắp đặt, vận hành. 

Lợi ích khi lắp đặt tủ điện tụ bù

Lắp đặt tủ tụ bù cho hệ thống điện giúp giảm thiểu tối đa công suất phản kháng trong mạch điện, tăng công suất cosφ từ đó giảm điện năng hao phí, tiết kiệm một khoản tiền điện do chênh lệch cosφ.

lap dat tu tu bu banner

Sử dụng tủ điều khiển tụ bù giúp hệ thống tiết kiệm chi phí bảo dưỡng, thay thế. Tủ tụ bù khiến công suất phản kháng giảm, công suất tổng giảm giúp giảm áp lực truyền tải lên máy biến áp, hạn chế tình trạng sụt áp, mất điện. Máy móc từ đó hoạt động ổn định hơn, tránh tình trạng quá tải, hỏng hóc phát sinh chi phí xử lý.

Hướng dẫn tính toán dung lượng cho tủ tụ bù

Tính toán dung lượng của tủ tụ bù dựa hoàn toàn vào dung lượng của tụ bù công suất phản kháng. Công thức phổ biến để tính toán là:

Qb = P x (tanφ1 - tanφ2)

Trong đó: 

  • Qb: Tổng dung lượng của tụ bù
  • P: Công suất của phụ tải
  • cosφ1, cosφ2: Hệ số công suất trước và sau khi bù

Hoặc có thể quy đổi tanφ1 - tanφ2 = k với k là hệ số cố định như trong bảng sau:

Cosφ2 0,90 0,91 0,92 0,93 0,94 0,95 0,96 0,97 0,98 0,99 1,00
Cosφ1
0,50 1,25 1,28 1,31 1,34 1,37 1,40 1,44 1,48 1,53 1,59 1,73
0,51 1,20 1,23 1,26 1,29 1,32 1,36 1,39 1,44 1,48 1,54 1,69
0,52 1,16 1,19 1,22 1,25 1,28 1,31 1,35 1,39 1,44 1,50 1,64
0,53 1,12 1,14 1,17 1,20 1,24 1,27 1,31 1,35 1,40 1,46 1,60
0,54 1,07 1,10 1,13 1,16 1,20 1,23 1,27 1,31 1,36 1,42 1,56
0,55 1,03 1,06 1,09 1,12 1,16 1,19 1,23 1,27 1,32 1,38 1,52
0,56 1,00 1,02 1,05 1,08 1,12 1,15 1,19 1,23 1,28 1,34 1,48
0,57 0,96 0,99 1,02 1,05 1,08 1,11 1,15 1,19 1,24 1,30 1,44
0,58 0,92 0,95 0,98 1,01 1,04 1,08 1,11 1,15 1,20 1,26 1,40
0,59 0,88 0,91 0,94 0,97 1,01 1,04 1,08 1,12 1,17 1,23 1,37
0,60 0,85 0,88 0,91 0,94 0,97 1,00 1,04 1,08 1,13 1,19 1,33
0,61 0,81 0,84 0,87 0,90 0,94 0,97 1,01 1,05 1,10 1,16 1,30
0,62 0,78 0,81 0,84 0,87 0,90 0,94 0,97 1,01 1,06 1,12 1,27
0,63 0,75 0,78 0,81 0,84 0,87 0,90 0,94 0,98 1,03 1,09 1,23
0,64 0,72 0,74 0,77 0,81 0,84 0,87 0,91 0,95 1,00 1,06 1,20
0,65 0,68 0,71 0,74 0,77 0,81 0,84 0,88 0,92 0,97 1,03 1,17
0,66 0,65 0,68 0,71 0,74 0,78 0,81 0,85 0,89 0,94 1,00 1,14
0,67 0,62 0,65 0,68 0,71 0,75 0,78 0,82 0,86 0,90 0,97 1,11
0,68 0,59 0,62 0,65 0,68 0,72 0,75 0,79 0,83 0,88 0,94 1,08
0,69 0,56 0,59 0,62 0,65 0,69 0,72 0,76 0,80 0,85 0,91 1,05
0,70 0,54 0,56 0,59 0,62 0,66 0,69 0,73 0,77 0,82 0,88 1,02
0,71 0,51 0,54 0,57 0,60 0,63 0,66 0,70 0,74 0,79 0,85 0,99
0,72 0,48 0,51 0,54 0,57 0,60 0,64 0,67 0,71 0,76 0,82 0,96
0,73 0,45 0,48 0,51 0,54 0,57 0,61 0,64 0,69 0,73 0,79 0,94
0,74 0,42 0,45 0,48 0,51 0,55 0,58 0,62 0,66 0,71 0,77 0,91
0,75 0,40 0,43 0,46 0,49 0,52 0,55 0,59 0,63 0,68 0,74 0,88
0,76 0,37 0,40 0,43 0,46 0,49 0,53 0,56 0,60 0,65 0,71 0,86
0,77 0,34 0,37 0,40 0,43 0,47 0,50 0,54 0,58 0,63 0,69 0,83
0,78 0,32 0,35 0,38 0,41 0,44 0,47 0,51 0,55 0,60 0,66 0,80
0,79 0,29 0,32 0,35 0,38 0,41 0,45 0,48 0,53 0,57 0,63 0,78
0,80 0,27 0,29 0,32 0,35 0,39 0,42 0,46 0,50 0,55 0,61 0,75
0,81 0,24 0,27 0,30 0,33 0,36 0,40 0,43 0,47 0,52 0,58 0,72
0,82 0,21 0,24 0,27 0,30 0,34 0,37 0,41 0,45 0,49 0,56 0,70
0,83 0,19 0,22 0,25 0,28 0,31 0,34 0,38 0,42 0,47 0,53 0,67
0,84 0,16 0,19 0,22 0,25 0,28 0,32 0,35 0,40 0,44 0,50 0,65
0,85 0,14 0,16 0,19 0,22 0,26 0,29 0,33 0,37 0,42 0,48 0,62
0,86 0,11 0,14 0,17 0,20 0,23 0,26 0,30 0,34 0,39 0,45 0,59
0,87 0,08 0,11 0,14 0,17 0,20 0,24 0,28 0,32 0,36 0,42 0,57
0,88 0,06 0,08 0,11 0,14 0,18 0,21 0,25 0,29 0,34 0,40 0,54

Ngoài phương pháp tính toán dung lượng tụ bù theo hệ số cosφ, bạn có thể tham khảo thêm các phương pháp khác là theo công suất trạm biến áp, theo hóa đơn điện đã được BTB Electric phân tích chi tiết qua bài viết:

Hướng dẫn tính dung lượng tụ bù máy biến áp và phụ tải

Lưu ý và vị trí khi lắp đặt tủ tụ bù

Khi tiến hành lắp đặt tủ tụ bù, ngoài thông số kỹ thuật hay chất lượng thiết bị thì vị trí lắp đặt khá quan trọng. Với tủ tụ bù hạ áp, vị trí lắp đặt có thể tại: tập trung tụ và tủ đặt phía thanh cái điện áp thấp của trạm biến áp; theo nhóm tụ với tủ đặt cạnh tủ phân phối chính MSB; không sử dụng tủ điện và đặt phân tán tụ bù cho từng thiết bị điện.

Phương pháp đặt tủ tụ bù theo nhóm tụ và bố trí cạnh tủ phân phối tổng hoặc mạch điện chính được dùng phổ biến hơn cả vì cho hiệu suất sử dụng cao, giảm tổn thất cả trong trường hợp mạch điện áp cao hoặc mạch điện áp thấp. Tuy nhiên nhược điểm là cần bố trí các tủ tụ bù ứng với các nhóm tụ và bị phân tán trong mạch điện, khiến việc vận hành gặp khó khăn, thiếu tính đồng bộ.

lap dat tu tu bu

Trường hợp muốn chọn phương pháp ít tổn thất điện năng nhất thì cần đặt phân tán tụ bù cho riêng từng thiết bị điện, đồng nghĩa không sử dụng tủ điều khiển tụ bù. Tuy nhiên tụ bù sẽ ngừng hoạt động khi thiết bị điện ngừng hoạt động, khiến hiệu suất sử dụng thấp.

Phương án đặt tủ điện tụ bù trong khu vực trạm biến áp, đấu với aptomat tổng nhìn chung là tối ưu nhất. Phương án này dễ đo lường các chỉ số, dễ vận hành và linh hoạt trong điều chỉnh dung lượng tụ bù bên trong.

Dựa theo công suất hoạt động của hệ thống, cấu tạo bên trong tủ tụ bù sẽ có sự khác biệt:

  • Hệ thống công suất nhỏ: Tủ tụ bù cơ bản, sử dụng phương pháp bù tĩnh, cân nhắc sử dụng bộ điều khiển tụ bù, chưa cần các phương pháp lọc sóng hài.
  • Hệ thống công suất vừa: Lựa chọn linh hoạt phương pháp bù tĩnh và bù động

Lưu ý khi vận hành tủ tụ bù

lap dat tu tu bu

Trong quá trình vận hành tủ tụ bù cần lưu ý một số điều sau:

  • Khi điện áp của tụ lớn hơn 50V, không được đóng tụ điện trở lại mạch điện.
  • Khi ngắt aptomat tổng trong tủ điện, cần ngắt phía tụ bù trước khi ngắt nguồn
  • Khi đóng điện vào tủ cần đóng nguồn tổng trước, sau đó đóng tụ điện.

Trong quá trình vận hành, cần đảm bảo nhiệt độ quanh tủ không vượt quá 35 độ C và giữ cho điện áp trên cực tụ điện không vượt quá 110%. Khi điện áp vượt quá mức trên cần lập tức ngắt tụ ra khỏi mạng để tránh phình tụ, nổ tụ. 

BTB Electric vừa hướng dẫn bạn cách tính toán chọn tủ tụ bù và những lưu ý trong quá trình lắp đặt, vận hành tụ. Bạn có thể tham khảo thông số tủ tụ bù và nhận hướng dẫn lắp đặt tại: https://btb-electric.com/vi/tu-tu-bu/